Butelki to opakowania, o czym często nie myślimy. Każdego roku statystyczny Polak zużywa średnio od 300 do 470 opakowań, które od 1 października 2025 r. zostaną objęte systemem kaucyjnym. Są to zarówno opakowania PET, puszki metalowe i butelki szklane. Zgodnie z przepisami, za każdy napój w takim opakowaniu, który posiada oznaczenie systemu kaucyjnego zostanie pobrana od użytkownika kaucja w wysokości 50 groszy w przypadku PET i puszek oraz 1 zł w przypadku szkła wielokrotnego użytku. Wszystko po to, aby z większym szacunkiem i rozwagą podchodzić do opakowań – a motywacja kaucyjna jest skuteczna, co pokazały inne kraje.

Jakie opakowania obejmuje system i gdzie je oddawać?

System kaucyjny polega na tym, że przy zakupie napoju w określonym opakowaniu do kosztu zakupu doliczana jest kaucja. Gdy zwrócimy zużyte opakowanie w automacie lub u ekspedienta w sklepie (tzw. zbiórka ręczna), kwota kaucji wraca do nas. System kaucyjny nie obejmie wszystkich opakowań, a tylko trzy konkretne ich rodzaje:

• jednorazowe butelki plastikowe (PET) do 3 litrów – kaucja 0,50 zł
• metalowe puszki do 1 litra – kaucja 0,50 zł
• szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra – kaucja 1,00 zł

System kaucyjny nie obejmuje: kartonów po mleku, jogurtach czy butelek po oleju.

By odzyskać kaucję, wystarczy zwrócić puste opakowanie oznaczone systemem kaucyjnym. Warto pamiętać, że w przypadku puszek i butelek PET nie należy ich zgniatać. Opakowanie możesz oddać w:

• sklepach – tych powyżej 200 m², które obowiązkowo przyjmą wszystkie opakowania objęte systemem, jak i małych, które przystąpiły do systemu kaucyjnego.
• automatach – samoobsługowych urządzeniach, do których wrzucasz opakowanie, urządzenie skanuje kod, a Ty dostajesz potwierdzenie i zwrot kaucji w kasie.

Listę punktów zwrotu możesz sprawdzić w zakładce: https://zwrotomat.pl/

Jesteś właścicielem lub klientem Punktu, który umożliwia zwrot opakowań lub odbiór kaucji? Oznacz go logiem ZWROTOMAT.  Zarejestruj się i odbierz Naklejkę

Produkty objęte systemem będą oznaczone symbolem systemu kaucyjnego i wysokością kaucji

Uwaga. W sklepach mogą pojawić się opakowania bez oznaczenia systemu kaucyjnego. Oznacza to, że do zakupu nie zostanie doliczana kaucja, a opakowania nie zwrócisz w dedykowanym automacie lub sklepie.

Co się dzieje z oddanymi opakowaniami?

Zwrócone opakowania trafiają do specjalnych zakładów, gdzie są sortowane, czyszczone i kierowane do recyklingu lub ponownego użytku. Szklane butelki wielokrotnego użytku mogą być ponownie napełniane nawet 20 razy, zanim trafią do recyklingu. Z kolei z butelek PET poddanych procesowi recyklingu tworzony jest rPET, z którego mogą powstać nowe opakowania. Wdrożenie systemu pozwoli też ograniczyć import pierwotnych surowców z zagranicy, co niewątpliwie przełoży się na oszczędność energetyczną i zmniejszenie śladu węglowego.

Dlaczego warto?

Wprowadzenie systemu kaucyjnego to konkretne korzyści dla środowiska naturalnego i nas, jako obywateli. Skutecznie działająca kaucja pozwoli ograniczyć zanieczyszczenie opakowaniami. Jak pokazują przykłady Niemiec czy Szwecji, kaucja to czystsze lasy, jeziora i rzeki. W Niemczech butelka szklana jest zawracana do obiegu średnio 45 razy, a w Finlandii jest napełniana średnio 33 razy, zanim trafi do recyklingu.

Istotnym elementem systemu kaucyjnego są także poziomy zbiórki określone prawnie przez Unię Europejską. Wprowadzający napoje w opakowaniach są zobowiązani do osiągnięcia określonych poziomów selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych. Od 2025 roku poziom ten wynosi 77%, a od 2029 roku aż 90%. Każde zwracane przez nas opakowanie to krok do osiągnięcia wyznaczonych progów. Idźmy dalej, w kolejnych latach wzrasta również obowiązkowy udział wagowy tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu dla butelek PET. Wprowadzający będą musieli osiągnąć odpowiednio 25 % rPET od 2025 r., a od 2030 r. już 30 %. Bez systemu kaucyjnego, który pozwala na odzysk czystego surowca, nie będzie to możliwe.

Dla konsumentów system kaucyjny oznacza oczywiście zmianę. Najpierw zmianę nawyków, która obejmie m.in. niezgniatanie butelek plastikowych czy puszek, ale także realny wpływ na środowisko naturalne. Oddając opakowania każdy z nas tworzy gospodarkę obiegu zamkniętego. By system zwrotomatu efektywnie zadziałał, a Polska poszła w ślady np. Estonii, gdzie butelki PET są odzyskiwane w 90 %, a puszki aluminiowe w 95 % konieczna jest edukacja ekologiczna. Zwracając opakowanie objęte systemem kaucyjnym, odzyskujesz pieniądze, ale także chronisz zasoby naturalne jak np. wodę.

Nie wyrzucaj – zwróć. I odzyskaj!